Solitaire
for violin and soundtrack (2003)
(Sorry, only a Dutch text is available)
Solitaire, soloviool tegenover tape
Eén danseres en een groep dansers, een viool tegenover klankvelden op
tape -dans en muziek komen in Solitaire voort uit dezelfde gedachte. 'De spanning
van één vrouw tegenover een groep mannen, het idee van choreografe
Annabelle Lopez Ochoa, heb ik vrij letterlijk in de muziek vertaald', aldus componist
Michel van der Aa. 'Het is ook muzikaal gezien een mooi gegeven. De viool staat
bij mij tegenover een soms vrij massieve bandpartij. Het individu versus de groep.
Dat levert de sensatie op die je, als het goed is, op het toneel ziet, en in
de muziek, op een andere manier, beleeft'.
Michel van der Aa (1970) studeerde compositie en muziekregistratie aan het Koninklijk Conservatorium te Den Haag, en volgde compositielessen bij Diderik Wagenaar, Gilius van Bergeijk en Louis Andriessen. Invloeden van de Haagse School zijn zeker in zijn vroegere werken duidelijk terug te vinden.
In haar recente boek Radicaal gewoon rekent Jacqueline Oskamp Van der Aa dan
ook tot de categorie typische Hollandse componisten. Van der Aa's werk kenmerkt
zich bovendien door een bijzondere theatrale en ruimtelijke zeggingskracht. Hij
hanteert harde overgangen, speelt soms bewust met de luisteraar die hij, als
het nodig is, op bepaalde momenten in het luchtledige laat hangen, is soms hoogst
poetisch, maar uiteindelijk blijft zijn werk helder en direct. De fascinatie
voor eigentijdse dans ontstond tijdens de International Dance Course for professional
Choreographers and Composers in London, waar hij in 1994 aan deelnam. Hij ontmoette
er choreograaf Philipe Blanchard, met wie hij later zou samenwerken (Staring
at the Space), maar ook de invloed van artistiek leider en choreograaf Loyd Newson
was belangrijk voor Van der Aa. 'Bij jezelf leren nagaan wat je wil zeggen met
een stuk voordat je eraan begint te werken. Kwijtraken van de rommel erom heen,
getting rid of the water, noemde hij dat.' Sindsdien werkte Van der Aa samen
met verschillende choreografen, maar ook met kunstenaars uit andere disciplines.
Hij componeerde instrumentale, orkestrale en elektronische stukken, won in1999
de Gaudeamus Prijs met Between en kreeg in 2000 de aanmoedigingsprijs van het
Amsterdams Fonds voor de Kunst. Van der Aa kreeg opdrachten van onder meer Slagwerkgroep
Den Haag, Norrköping Symphony Orchestra Sweden, het Ives Ensemble, de Richard
Alston Dance Company London, het Schönberg Ensemble en het Maarten Altena
Ensemble. Begin dit jaar ging zijn opera One met Barbara Hanigan in premiere.
Solitaire is gebaseerd op 15 akkoorden, de vioolpartij die is ingespeeld door
violiste Maaike Aarts is bepaald virtuoos, en de gesampelde geluiden zijn eveneens
afkomstig van de viool. Dienend is het werk, aldus Van der Aa, eigenlijk nergens,
al is het met het oog op de dans wel pulsachtiger dan gewoonlijk en bevat het
een aantal theatrale effecten. In Van der Aa's werk, zo zei hij eerder, is harmonie
uiteindelijk ondergeschikt aan de theatrale en electronische laag. 'Het gaat
mij om de relatie tussen ensemble -of solist- en tape, en mensen onderling'.
Tekst: Maarten de Kroon